ุ

 เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น โรคผิดปกติทางกรรมพันธ์บางชนิด เบาหวาน  หัดเยอรมันในแม่ที่ตั้งครรภ์ 3 เดือนแรก การอักเสบเรื้อรังของตา ม่านตาอักเสบ ยาบางชนิด เช่น  สเตียรอยด์    อุบัติเหตุ และเกิดจากการเสื่อมของแก้วตาเนื่องจากสูงอายุซึ่งพบมากที่สุดกว่าสาเหตุอื่น ๆ

อายุ การเกิดต้อกระจกนั้นเป็นได้ทุกวัย แต่มักจะพบมากในผู้สูงอายุ เฉลี่ยในคนไทยประมาณ 55 ปีขึ้นไปมีโอกาสเป็นต้อกระจกประมาณ 50 % แต่อาจจะยังไม่มีอาการตามัวจนกระทั่งอายุ 65 ปีขึ้นไป  เมื่ออายุ 75 ปีขึ้นไปทุกคนเป็นต้อกระจก  50 % ของผู้มีอายุ 75 – 85 ปีจะมองไม่ค่อยเห็นเนื่องจากโรคนี้

                ผู้สูงอายุหลายท่านอาจยอมรับสภาพของการเปลี่ยนแปลงนี้  ปัจจุบันวิวัฒนาการในการรักษาต้อกระจกได้พัฒนาขึ้นอย่างดียิ่ง  มีเครื่องมือเครื่องใช้ยารักษาที่ทำให้รักษาโรคต้อกระจกให้หายขาดอย่างมีประสิทธิภาพ  และสามารถมองเห็นได้ทันทีหลังจากผ่าตัดต้อกระจก

            จากการศึกษาพบว่าอาหารบางชนิดสามารถป้องกันการเกิดต้อกระจกได้ มีรายงานจากวารสารทางจักษุวิทยาของอเมริก าถึงสารพวกแอนตีอ๊อกซิแดนท์ (Antioxidants) เช่น วิตามินเอ, วิตามินซีและวิตามินอี สามารถป้องกันการเกิดต้อกระจกได้ อาหารชนิดอื่น เช่น โพลีอันแซทเจอเรตเตด แฟท (Polyunsaturated Fast) Vit B1 B2 อาหารพวกโปรตีนสูงก็ช่วยลดการเกิดต้อกระจกได้

ชนิดของต้อกระจก

ต้อกระจกมี 3 ชนิดแบ่งตามตำแหน่งการเกิดต้อกระจกในแก้วตา

1. Nuclear cataract ต้อกระจกที่เกิดตรงกลางแก้วตา เป็นชนิดที่พบได้มากที่สุดเกิดจากอายุมากขึ้น

2. Cortical cataract ต้อกระจกที่เกิดตรงด้านข้างของแก้วตา พบในคนเป็นเบาหวาน

3. Subcapsular cataract ต้อกระจกที่เกิดตรงกลางติดกับเยื่อหุ้มแก้วตา พบในคนเป็นเบาหวาน สายตาสั้นมากใช้ยาพวกสเตียรอยด์นาน ๆ ในโรคประสาทตาเสื่อม (Retinitis Pigmentosa)

การรักษาต้อกระจก

            ต้อกระจกถ้ายังเป็นไม่มากก็ยังไม่จำเป็นต้องรักษา  อาจเพียงแต่เปลี่ยนแว่นตาก็มองชัดขึ้น  ไม่มียาอะไรที่จะทำให้ต้อกระจกหายได้  เมื่อไม่สามารถมองเห็นได้ดีเหมือนก่อนก็ต้องพิจารณารับการผ่าตัดต้อกระจก

ต้อกระจกจะรักษาโดยใช้วิธีการผ่าตัดลอกเลนส์ที่ขุ่นขาวออก และใส่เลนส์แก้วตาเทียมเข้าไปแทน เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถมองเห็นได้ตามปกติ การผ่าตัดต้อกระจกสามารถแบ่งได้ 2 ชนิด คือ
การผ่าตัดแบบเดิม (ECCE : Extra Capsular Cataract Extraction) จะผ่าตัดต่อเมื่อผู้ป่วยรู้สึกอึดอัดกับสายตาที่มัวลง จนเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันการผ่าตัดแบบนี้จะเปิดแผลกว้างประมาณ4-6 สัปดาห์จึงจะมองเห็นได้ชัด การผ่าตัดสลายต้อกระจกด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง(PHACO : Phacoemulsfication)เป็นการผ่าตัดแบบใหม่ ซึ่งผู้ป่วยสามารถได้รับการผ่าตัดต้อกระจกได้โดยไม่จำเป็นต้องรอให้ต้อกระจกสุกพอดีเหมือนการผ่าตัดต้อกระจกแบบเดิม การผ่าตัดวิธีนี้เป็นเทคนิคการผ่าตัดแบบใหม่ ซึ่งใช้คลื่นเสียงความถี่สูงอัตร้าซาวน์และดูดต้อกระจกออกโดยเปิดแผลขนาดเล็กเพียง3.0-3.2 มิลลิเมตรผู้ป่วยสามารถใช้สายตาและปฏิบัติภาระกิจได้ตามปกติภายหลังการผ่าตัด 1 วัน

วิธีการผ่าตัด

            ผ่าตัดโดยใช้กล้องจุลทัศน์พิเศษเจาะรูขนาด 3 มิลลิเมตร ตรงขอบกระจกตาและเปิดเยื่อบุแก้วตาเป็นวงกลมด้านหน้า แล้วก็สลายต้อกระจกออกมาด้วยคลื่นเสียง  และใส่เลนส์เทียมชนิดพับได้เข้าไปไว้ในเยื่อหุ้มแก้วตา  แผลจะปิดเองโดยไม่ต้องเย็บ  นอกจากบางรายที่เปิดแผลกว้างก็อาจต้องเย็บด้วยไหมขนาดเล็กพิเศษ

ก่อนการผ่าตัดต้อกระจก

            จักษุแพทย์จะตรวจตาอย่างละเอียดว่ามีโรคตาอย่างอื่นเกี่ยวข้องหรือไม่  วัดค่าเลนส์เทียมที่จะใส่  ให้ตรวจร่างกายว่ามีโรคอื่น ๆ และยาที่ใช้อยู่มีอะไร   ควรจะใช้ต่อหรือหยุดยาบางชนิดก่อนผ่าตัด  อาจจะให้ยาหยอดก่อนผ่าตัดตามแต่เห็นสมควร

ในวันผ่าตัด

            การผ่าตัดนั้นปกติทำแบบผู้ป่วยนอก  (out patient basio) คือทำเสร็จแล้วกลับบ้านได้เลย  ท่านอาจทานอาหารอ่อน ๆ หรืองดอาหารก่อนผ่าตัดก็ได้  รับยาประจำได้ตามปกตินอกจากยาบางชนิดที่ให้งด  ก่อนผ่าตัดจะหยอดยาขยายม่านตา 

            การผ่าตัดจะทำโดยการหยอดยาชาหรือบางรายอาจฉีดยาชา เพื่อไม่ให้เจ็บขณะทำการผ่าตัด  ท่านอาจมองเห็นแสงจ้าพยายามมองตามแพทย์บอกจะมีที่ถ่างตาไว้ขณะผ่าตัด ก่อนผ่าจะทำความสะอดาผิวหนังบริเวณหน้ารอบตาและในกระบอกตา  มีผ้าปราศจากเชื้อคลุมหน้าลำตัว  เมื่อผ่าตัดเสร็จแล้วโดยทั่วไปสามารถเปิดตาใช้ได้เลย  นอกจากในรายที่ต้องฉีดยาชาอาจปิดตาให้ 1 วัน นั่งคอยประมาณครึ่งชั่วโมงก็กลับบ้านได้  ควรมีคนมาขับรถให้หรือนั่งรถบริการกลับบ้าน พร้อมกับรับยาและข้อแนะนำหลังผ่าตัดก่อนกลับบ้าน

            การดูแลหลังผ่าตัด ท่านควรจะ

จะทำเลเซอร์เมื่อใด ?

            เยื่อบุแก้วตาหลังเลนส์เทียมบางครั้งอาจจะเป็นฝ้าขึ้นมา ทำให้ตามัวมองไม่ชัด สามารถใช้แสงเลเซอร์  (YAG) ฉายเปิดตรงกลางของเยื่อนี้ได้ ก็จะทำให้มองเห็นชัดเหมือนเดิม

การผ่าตัดต้อกระจกจะทำให้เห็นดีขึ้นหรือไม่ ?

            มากกว่า 95 % ขึ้นไปหลังผ่าตัดต้อกระจกจะทำให้สายตามองเห็นชัดขึ้น  แต่ส่วนน้อยบางรายอาจมีปัญหาได้  เช่น  มีอาการติดเชื้อ  เลือดออก  กระจกตาบวม  จอตาลอก  ซึ่งจะทำให้มองไม่เห็น  ท่านต้องติดต่อแพทย์ทันทีถ้ามีอาการเหล่านี้

โรคอื่นที่มีอยู่ก่อนการผ่าอาจทำให้มองไม่ชัดได้  แม้การผ่าตัดออกมาปกติดี  แต่สายตาไม่ดีขึ้นอาจมีสาเหตุอื่นที่เป็นโรคตาอยู่แล้ว เช่น โรคจอประสาทตาเสื่อมต้อหินเบาหวานขึ้นตา เป็นต้น
อย่างไรก็ตามการผ่าตัดต้อกระจกก็น่าจะทำให้ท่านมองเห็นได้ดี  ถ้าตาท่านไม่มีโรคอย่างอื่นอยู่ก่อน